Të enjten, 3 korrik 2026 Shkolla Verore Ndërkombëtare “Zhvillimi i Qëndrueshëm i Industrisë së Jahteve dhe Kruizave” vazhdoi me aktivitete kushtuar ndotjes së detit dhe bregdetit, cilësisë së ujit detar dhe monitorimit praktik në mjediset portuale.

Organizuar në kuadër të projektit Interreg IPA në Adriatikun e Jugut “Niveli i lartë dhe kompetencat e përgjigjes ndaj tregut për një “Adriatikun e Jugut të zgjuar dhe të aftë” blu dhe të dixhitalizuar - AFTËSI”, sesioni lidhej me mësimin 7.1: “Hyrje në ndotjen e detit dhe bregdetit” dhe Mësimi 7.9: “Ushtrimi praktik: Monitorimi i cilësisë së ujit detar dhe biotës në porte”.

Ligjërata dhe vizita laboratorike u drejtuan nga Dr. Aleksandra Huter, bashkëpunëtor shkencor në Institutin e Biologjisë Detare, Universiteti i Malit të Zi.

Pjesëmarrësit u njohën me parametrat kryesorë fiziko-kimikë të ujit të detit dhe rëndësinë e tyre për të kuptuar cilësinë, funksionimin dhe gjendjen ekologjike të ekosistemeve detare. Sesioni mbuloi parametra fizikë si temperatura, kripësia, turbullira, përçueshmëria, dendësia, transparenca e ujit, valët, rrymat dhe baticat, si dhe parametrat kimikë duke përfshirë pH, oksigjenin e tretur, dioksidin e karbonit të tretur, alkalinitetin, lëndët ushqyese, lëndën organike dhe elementët gjurmë.

Vëmendje e veçantë iu kushtua rolit të lëndëve ushqyese si nitratet dhe fosfatet. Pjesëmarrësit diskutuan se si nivelet e lëndëve ushqyese mbështesin produktivitetin detar, por gjithashtu mund të shkaktojnë eutrofikim kur janë të pranishëm në përqendrime të tepërta, veçanërisht si rezultat i shkarkimit të ujërave të zeza, rrjedhjeve bujqësore, efluenteve industriale dhe aktiviteteve të akuakulturës.

Leksioni trajtoi gjithashtu efektet kryesore të ndotjes së ujit detar dhe ndryshimet në cilësinë e ujit, duke përfshirë acidifikimin e oqeanit, zvogëlimin e oksigjenit të tretur, rritjen e turbullirës, ​​ndryshimin e kripësisë dhe regjimit të temperaturës, akumulimin e lëndëve ushqyese, lulëzimin e dëmshëm të algave, humbjen e habitatit, rënien e biodiversitetit dhe ndërprerjen e zinxhirëve ushqimorë detarë.

Një pjesë praktike e aktivitetit përfshinte një vizitë në laboratorët e Institutit të Biologjisë Detare. Pjesëmarrësit patën mundësinë të mësojnë se si grumbullohen, përpunohen dhe analizohen mostrat e ujit detar dhe biota dhe si përdoren të dhënat laboratorike për të vlerësuar presionet mjedisore në porte, marina dhe zonat bregdetare.

Vizita laboratorike ndihmoi pjesëmarrësit të lidhin njohuritë teorike me praktikën reale shkencore. Ai demonstroi gjithashtu rëndësinë e monitorimit të rregullt, të dhënave të besueshme dhe ekspertizës shkencore për mbrojtjen e ekosistemeve detare dhe mbështetjen e turizmit të qëndrueshëm detar.

Nëpërmjet këtij aktiviteti, Shkolla Verore theksoi se marinat e gjelbra dhe portet e lundrimit nuk mund të zhvillohen pa një kuptim të fortë të cilësisë së mjedisit detar. Monitorimi i ujit të detit dhe i biotës detare është thelbësor për zbulimin e ndotjes, parandalimin e degradimit të ekosistemit dhe mbështetjen e menaxhimit të përgjegjshëm të zonave bregdetare dhe portuale.

Duke ndërthurur leksione, mësime laboratorike dhe shembuj praktikë nga Instituti i Biologjisë Detare, projekti SKILLS vazhdoi të forcojë arsimin ndërkufitar dhe të zhvillojë kompetenca për një ekonomi më të zgjuar, më të gjelbër dhe më të qëndrueshme të Adriatikut të Jugut.